Woensdag 29 maart 2006. Vandaag zette Vlaams minister van Gelijke Kansen Kathleen Van Brempt alle actoren van het Vlaamse toegankelijkheidsbeleid voor mensen met een handicap rond de tafel. Met die Ronde Tafel komt het Vlaams toegankelijkheidsbeleid in een stroomversnelling. Dit jaar zullen heel wat zaken gerealiseerd worden op het vlak van toegankelijkheid. Zo zal in 2006 het Vlaams Expertise Centrum Toegankelijkheid (VECT) worden opgestart, zal het decreet inzake ruimtelijk ordening aangevuld worden met nieuwe regelgeving op de toegankelijkheid van de publieke ruimte en zullen sport- en cultuurevenementen toegankelijker gemaakt worden voor mensen met een handicap.
Minister van Brempt maakt er een punt van dat toegankelijkheid méér is dan een hellend vlak, een aangepast toilet,…in een gebouw voorzien. Het is met andere woorden méér dan ervoor zorgen dat mensen met een rolstoel binnen kunnen. Mensen met een handicap hebben ook het recht om ongehinderd te genieten van een musical, voetbalwedstrijd of film. Het recht op ontspanning zal daarom een drijfveer zijn voor het Vlaams toegankelijkheidsbeleid”.
VECT
Het VECT moet het Vlaams toegankelijkheidsbeleid mee ontwikkelen en de provinciale adviesbureaus inzake toegankelijkheid ondersteunen. Bedoeling is dat er op Vlaams niveau een sterke expertise rond toegankelijkheid voor mensen met een handicap wordt opgebouwd. Deze expertise kan dan gebruikt worden door alle Vlaamse ministers om in hun beleidsterreinen oog te hebben voor toegankelijkheid, bijvoorbeeld in ruimtelijke ordening, cultuur en sport, onderwijs,welzijn, werk, …
Nu is die expertise nog teveel versnipperd op provinciaal niveau. Met het VECT wordt de expertise op Vlaams niveau verzameld. En dat is cruciaal. Als vervoersmaatschappij De Lijn bijvoorbeeld inspanningen wil leveren voor toegankelijke bushokjes, dan moet dat zinvolle informatie zijn voor alle bushokjes in Vlaanderen.
Het VECT heeft ook als opdracht om informatie over toegankelijkheid bekend te maken naar een groot publiek. Een databank met alle mogelijke informatie over toegankelijkheid zal ontwikkeld worden.
Het VECT gaat ook ijveren voor “Universal design”, een idee dat de ontwerper van gebouwen, van gebruiksvoorwerpen en van de publieke leefomgeving best al aan toegankelijkheid denkt wanneer hij in de planningsfase zit. Dat vermijdt kostelijke aanpassingswerken achteraf. De minister pleit ervoor dat de “Universal Design Toolkit” opgenomen zal worden in alle opleidingen van architecten en ontwerpers.
Een integraal toegankelijke leefomgeving
De doelstelling van minister Van Brempt is te komen tot een integrale toegankelijke leefomgeving. Die vormt de sleutel tot een volwaardige maatschappelijke integratie en participatie van iedereen. Toegankelijkheid is in die zin een basisrecht voor iedereen en getuigt van een fundamenteel respect voor mensen. Het is echter een dagelijks vast te stellen realiteit dat onze publieke leefomgeving, op het vlak van gebouwen, buitenruimtes en publieke infrastructuur in het algemeen te sterk is afgestemd op de ‘gemiddelde' mens.
Decreet ruimtelijke ordening
Een van de belangrijkste hefbomen inzake integrale toegankelijkheid is een goede normering. In dat verband engageerden de Vlaamse minister van Ruimtelijke Ordening en de Vlaamse minister van Gelijke Kansen zich ertoe om in onderling overleg een aanpassing van de bestaande regelgeving op de toegankelijkheid van de publieke ruimte uit te werken.
De regelgeving die vandaag in Vlaanderen van kracht is, dateert immers uit 1975. De criteria die erin worden aangereikt zijn verouderd en voldoen bijgevolg niet aan de eisen van integrale toegankelijkheid. Het opstellen van een stedenbouwkundige verordening is voor de Vlaamse Regering belangrijk, aangezien het een essentieel instrument is om toegankelijkheid te kunnen afdwingen. Zonder dergelijk instrument gebeurt alles via sensibilisatie en op vrijwillige basis.
Sport en cultuur
Elk jaar zal vanuit het Vlaamse gelijkekansenbeleid uitdrukkelijk aandacht besteed worden aan de toegankelijkheid in een welbepaalde sector van het maatschappelijk leven. Voor 2006 ligt deze inhoudelijke klemtoon op sport en cultuur.
Mensen met een handicap die zelf aan sport willen doen of als toeschouwer willen deelnemen aan sportieve of culturele evenementen worden ook in Vlaanderen regelmatig met ‘ontoegankelijkheid' geconfronteerd.
De organisatie Intro maakt al jaren muziekfestivals (bv Pukkelpop en Rock Werchter) en andere grote culturele evenementen (bv flikkendag) toegankelijk voor mensen met een handicap. Dit jaar zal Intro ook de musical Pinokkio toegankelijk maken voor doven en slechthorenden. Ook deze doelgroep zal het Vlaams toegankelijksbeleid niet uit het oog verliezen. Minister Van Brempt wil in de toekomst daarom nog meer organisatoren motiveren om de toegankelijkheid voor doven en slechthorenden te bevorderen. Daarbij wil de minister vooral het gebruik van ringleidingen promoten.
Op tijdelijke evenementen kunnen mobiele ringleidingen geplaatst worden. Maar de doelstelling is dat in concertgebouwen, culturele centra, evenementenhallen, cinemazalen, deze ringleidingen blijvend worden aangebracht.
Ringleidingen zorgen ervoor dat mensen met een hoorapparaat beter kunnen horen wat er zich op het podium afspeelt omdat storende omgevingsgeluiden uitgeschakeld worden.
Vanaf dit jaar zal Intro zijn werking, met middelen van het Vlaamse gelijkekansenbeleid, verder uitbreiden tot sportieve evenementen. Zo zullen bijvoorbeeld in 2006 de start- en aankomstzones van de belangrijkste Vlaamse wielerklassiekers toegankelijk zijn voor mensen met een handicap. Net als de finale van de Voetbalbeker van België en de Memorial Van Damme.
Het VECT zal in 2006 ook een actieplan opstellen voor de sportsector met daarin aanbevelingen en suggesties voor alle actoren in deze sector om sportinfrastructuur toegankelijk te maken (bv voetbalstadia, sporthallen…).
Doelgroep steeds groter door vergrijzing
De groep van personen voor wie toegankelijkheid een noodzaak is, wordt steeds groter. In 2005 was ruim 1 miljoen Vlamingen 65 jaar of ouder. Over een periode van 15 jaar is het aandeel van 65-plussers van 14.2% naar 17.8% gestegen.En door de vergrijzing zal dat aandeel nog stijgen. Uit onderzoek blijkt dat 37% van de 65-plussers in Vlaanderen last heeft van één of meerdere langdurige ziektes, aandoeningen of handicaps. De toename van de groep ouderen zal met andere woorden resulteren in een groeiende nood aan een toegankelijke leefomgeving.
Ronde tafel zal elk jaar plaatsvinden
De Ronde Tafel zal elk jaar plaatsvinden en de beleidsprioriteiten vastleggen voor het volgende werkjaar.
Uit de PERSMEDEDELING VAN KATHLEEN VAN BREMPT, VLAAMS MINISTER VAN GELIJKE KANSEN
