14 april 2006 Alle Vlaamse ministers gaan aan gelijke kansen werken. Ze nemen verschillende acties om de doelstellingen, gelijkheid man-vrouw, welzijn van holebi's en toegankelijkheid voor mensen met een handicap, te realiseren. De doelstellingen en acties werden vastgelegd via de open coördinatiemethode die Vlaams minister van Gelijke Kansen Kathleen Van Brempt introduceerde.
De samenwerking werd vandaag, vrijdag 14 april, toegelicht door minister-president Yves Leterme en minister Van Brempt. Zij bezochten een techniekclub voor meisjes in Technopolis in Mechelen.
doet gelijke kansenbeleid ingang vinden in alle Vlaamse bevoegdheden
Het gelijke kansenbeleid is gericht op verschillende doelgroepen en gelijke kansen moeten op alle domeinen van het leven (onderwijs, werk, cultuur, mobiliteit,…) waargemaakt worden. Daarom is het belangrijk dat alle Vlaamse ministers binnen hun eigen bevoegdheden werken aan gelijke kansen.
De open coördinatiemethode, afkomstig van het Europees niveau, werd aangepast aan de Vlaamse situatie en toegepast op gelijke kansen. De kern van deze methode is dat alle Vlaamse ministers in onderling overleg doelstellingen op middelllange en lange termijn afspreken en concrete acties ondernemen om de doelstellingen te realiseren. Dit onderlinge overleg wordt gecoördineerd door de minister van Gelijke Kansen.
De doelstellingen zijn: de gelijkheid van man en vrouw, met nadruk op het wegwerken van de loopbaankloof; het verhogen van het welzijn van holebi's en de toegankelijkheid voor mensen met een handicap. De ministers hebben een aantal engagementen genomen om aan deze doelstellingen te werken. De volgende stap in de methode is de uitwerking van concrete actieplannen.
Ook het middenveld en de academische wereld worden betrokken bij de open coördinatiemethode, voornamelijk bij de voorbereidende fase en de evaluatie van de resultaten. Dit zal resulteren in een nauwkeurige en neutrale evaluatie van de resultaten van de open coördinatiemethode. Het is de eerste keer dat in Vlaanderen op deze manier aan gelijke kansen wordt gewerkt.
Alle Vlaams ministers engageren zich voor gelijke kansen
Alle Vlaamse ministers hebben een aantal engagementen naar voor geschoven die passen in de doelstellingen van het gelijke kansenbeleid. De belangrijkste engagementen van elke minister worden hier kort opgesomd.
1. Toegankelijkheid mensen met een handicap
De Vlaamse ministers streven integrale toegankelijkheid na. Dit wil zeggen dat alle voorzieningen voor leven, wonen en werken effectief bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar zijn voor iedereen.
Deze integrale toegankelijkheid is belangrijk voor mensen die vanwege ziekte, aandoening of handicap belemmerd zijn in hun dagelijkse bezigheden. Dat gaat over 16,7% van de Vlaamse bevolking.
De groep van personen voor wie toegankelijkheid een noodzaak is, wordt trouwens steeds groter. In 2005 was ruim 1 miljoen Vlamingen 65 jaar of ouder. Over een periode van 15 jaar is het aandeel van 65-plussers van 14.2% naar 17.8% gestegen. Uit onderzoek blijkt dat 37% van de 65-plussers in Vlaanderen last heeft van één of meerdere langdurige ziektes, aandoeningen of handicaps.
Niet alleen voor mensen met een handicap/ziekte is een toegankelijke leefomgeving een noodzaak. Iedereen heeft baat bij meer toegankelijkheid: mensen met kinderwagens, met boodschappentassen of reiskoffers,…
Toch zijn er heel wat plaatsen zoals scholen, gemeentehuizen, natuurgebieden, sportclubs,… vandaag nog ontoegankelijk. Een extra inspanning van de Vlaamse overheid is nodig.
Minister van Economie:
- doorlichting van de fysieke toegankelijkheid binnen de winkelcentra in de grote steden. Deze doorlichting zou gebeuren door 1 van de 4 adviesbureaus toegankelijkheid.
- in het kader van het economisch ondersteuningsbeleid zijn de bestaande ondersteunings- en financieringsinstrumenten, beschikbaar voor iedereen. Instanties die zich richten op adviesverlening aan en begeleiding van personen met een handicap kunnen zich laten screenen met het oog op een erkenning als advies- of opleidingsinstantie. Dergelijke organisaties zullen hierbij ondersteund worden, en indien nodig, begeleid worden bij hun aanvraag, zodat zij in aanmerking komen voor subsidiëring.
Minister van Werk, Onderwijs en Vorming:
- verbeteren van de integrale toegankelijkheid van de onderwijsinfrastructuur, door bij investeringen in schoolgebouwen aandacht te hebben voor integrale toegankelijkheid via een checklist voor architecten/directies, via sensibilisatie en goede praktijken
- verbeteren toegankelijkheid van VDAB-diensten
Minister van Welzijn:
- actualisering van VIPA-regelgeving via inbouw clausule mbt integrale toegankelijkheid. Deze clausule geldt zowel voor ziekenhuizen, rusthuizen als voor gehandicaptenvoorzieningen.
Minister van Ruimtelijke Ordening, Monumenten en Landschappen:
- opstellen en verspreiden richtlijnenkader en code voor goede praktijk
- verbeteren van integrale toegankelijkheid via het screenen van een selectie van monumenten, landschappen en archeologisch erfgoed
Minister van Sport en Cultuur:
- bij infrastructuur heeft elke sportorganisatie en culturele instelling meer aandacht voor de toegankelijkheid. Er komt ook een controle op de opvolging van de richtlijnen over toegankelijkheid.
Minister van Bestuurszaken, Media en Toerisme:
- advies aanvragen bij een toegankelijkheidsbureau bij nieuwbouw, nieuwe inhuring en renovatie
- mediatoegankelijkheid: ondertiteling
Voor de regionale omroepen: protocol met Vlaamse overheid waarbij omroepen zich engageren om te ondertitelen
Voor de openbare omroep: stappenplan voor minimum 70% ondertiteling aan het eind van de legislatuur
- verbeteren van de fysieke en mentale toegankelijkheid van het toeristisch aanbod en het aanbieden van betrouwbare informatie over de toegankelijkheid van dit aanbod. Dit met de bedoeling om de vakantieparticipatie van mensen met een handicap te verhogen.
Minister van Leefmilieu en Openbare Werken:
- toegankelijkheid van natuurcentra verbeteren (zowel de gebouwen als de gebieden) via screening, inventarisering in databank Toegankelijk Vlaanderen, kosten-batenanalyse en suggesties voor verbeteringen, sensibilisatie personeel en opstellen vademecum
- voorzien van een maximale toegankelijkheid tijdens de uitvoering van werken
Minister van Wonen:
- informeren van sociale huisvestingsactoren over aanpasbaar bouwen, bouwen voor personen met een handicap en levenslang wonen
- richtlijnen over toegankelijkheid opnemen in de ontwerpgids
- opnemen van de thema's als aanpasbaar bouwen en levenslang wonen in de cursus huisvestingsconsulent
Minister van Mobiliteit, Sociale Economie en Gelijke Kansen:
- streven naar een maximaal toegankelijk openbaar vervoersaanbod, verbetering van de fysieke toegankelijkheid van halte-infrastructuur en voertuigen
- binnen opleiding tram- en buschauffeurs werken aan attitudevorming
- verbering van fysieke toegankelijkheid van oa lokale werkwinkels
- oprichting van een Vlaams ExpertiseCentrum Toegankelijkheid voor de zomer 2006. Het Expertisecentrum moet het Vlaams toegankelijkheidsbeleid mee ontwikkelen en de provinciale adviesbureaus inzake toegankelijkheid ondersteunen. Bedoeling is dat er op Vlaams niveau een sterke expertise rond toegankelijkheid voor mensen met een handicap wordt opgebouwd. Deze expertise kan dan gebruikt worden door alle Vlaamse ministers om in hun beleidsterreinen oog te hebben voor toegankelijkheid, bijvoorbeeld in ruimtelijke ordening, cultuur en sport, onderwijs, welzijn, werk…
2. Gelijkheid man-vrouw
Wegwerken loopbaankloof
In de voorbije twintig jaar steeg de vrouwelijke werkzaamheidsgraad in het Vlaamse Gewest van 36 naar 56,7%. Verder is in Vlaanderen vandaag 47% van de jonge vrouwen tussen 25 en 34 jaar hooggeschoold, tegenover 37% van de jonge mannen.
Ondanks de betere onderwijsprestaties van meisjes schuilen er gevaren op de schoolbanken die de latere beroepsloopbaan van vrouwen sterk zal beïnvloeden. Meisjes en jongens maken nog vaak seksestereotiepe studiekeuzes . Zo kiezen meisjes bijvoorbeeld vaak voor richtingen als verzorging (94% meisjes), sociale wetenschappen (80% meisjes) en gezondheidszorg (82% meisjes). Dit heeft invloed op de positie op de arbeidsmarkt.
Zo werken in de twee slechts betalende Vlaamse sectoren , kleinhandel en horeca respectievelijk 70 en 58% vrouwen. Even opmerkelijk is de sector van de financiële diensten. Die telt de helft vrouwelijke werknemers en behoort zelfs tot de top drie van best betalende sectoren. Toch valt hier een enorme loonkloof op: hoewel het gemiddelde loon van vrouwen in haast geen andere sector zo hoog ligt, verdienen mannen er nog steeds 45% meer dan vrouwen. Hier speelt het fenomeen van het glazen plafond duidelijk mee.
Vrouwen dragen ook nog meer verantwoordelijkheden in het huishouden en het gezin . Van de werkende moeders tussen 25 en 45 jaar met een klassiek gezin met twee kinderen bijvoorbeeld heeft maar liefst 57% een deeltijdse baan.
Het gevolg van dit alles is dat mannelijke werknemers gemiddeld een kwart (24%) meer verdienen dan vrouwen . De Vlaamse regering engageert zich om meer gendergelijkheid te realiseren via het wegwerken van de loopbaankloof. Het bestrijden van deze kloof is een complex gegeven en moet dus op verschillende beleidsniveaus en –domeinen worden aangepakt.
Minister-President:
- De studiedienst van de Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid onderzoeken de mogelijkheden van ambtelijke registratie van diversiteit (geslacht, allochtone/autochtone afkomst, opleidingsniveau, leeftijd). Verder zal deze studiedienst het inzicht in de werking van gendermechanismen verhogen door in wetenschappelijk onderzoek systematisch te peilen naar de verklarende waarde van geslacht in verschillen in waarden, houdingen en gedragingen. Hierbij zal waar mogelijk aandacht zijn voor ‘deelgroepen binnen de aandachtsgroep', zoals allochtone, oudere of kortgeschoolde vrouwen.
Minister van Landbouw:
- vrouwelijk ondernemerschap in de landbouw stimuleren door de ondersteuning van landbouwersvrouwen die starten met landbouwactiviteiten op een landbouwbedrijf. Er wordt onderzocht of er kan gewerkt worden met een systeem van microkredieten, hoe dit inpasbaar is in het Vlaams land- en tuinbouwbeleid en aan welke voorwaarden moet voldaan worden.
Minister van Economie:
- het beschikbare potentieel aan Vlaamse vrouwelijke deskundigen in kaart brengen met het oog op het verhogen van het aandeel vrouwelijke deskundigen in jury's, om. voor specialisatiebeurzen en onderzoeksmandaten.
- de vertegenwoordiging van vrouwelijke deskundigen monitoren in jury's voor specialisatiebeurzen en onderzoeksmandaten.
- de slaagkansen van vrouwelijke kandidaten monitoren voor specialisatiebeurzen en onderzoeksmandaten.
- peilen naar het aantal vrouwelijke starters via de jaarlijkse GEM-studie (Global Entrepreneurship Monitor) en stimuleren vrouwelijk ondernemerschap.
- integratie van gelijke kansenbeleid bevorderen in het beleid voor wetenschap en innovatie.
- het bevorderen van de ‘genderdeskundigheid': uitbouw Vlaams monitoringsysteem waarbinnen genderstatistieken (in relatie tot wetenschap en innovatie) worden verzameld, uitbouw van een permanent netwerk van Vlaamse contactpersonen rond genderproblematiek,…
Minister van Werk, Onderwijs en Vorming:
- meer instroom van meisjes in technologische, wiskundige en wetenschappelijke richtingen
- meer vrouwelijke academici en meer vrouwen in directiefuncties in het onderwijs
- verhogen van de werkzaamheidsgraad van (jonge) allochtone vrouwen als aandachtspunt in het kader van toeleidingsprojecten in samenspraak met allochtone federaties, oa in het kader van het steden- en gemeenteplan jeugdwerkloosheid
Minister van Cultuur en Sport:
- verhogen van het aantal vrouwelijke bestuurders in culturele instellingen via het opzetten van projecten
- bevorderen van de participatie van vrouwen aan bestuursorganen en commissies van de sportfederaties, zowel op Vlaams als op provinciaal niveau
Minister van Bestuurszaken:
- om een betere vertegenwoordiging van vrouwen op topfuncties binnen Vlaamse overheid te bekomen tracht een mediacampagne talentvolle vrouwen te motiveren zich kandidaat te stellen voor de vacatures die BBB heeft gecreëerd.
- extra aandacht voor een gezinsvriendelijk personeelsbeleid, om werk – gezin – vrije tijd zo goed mogelijk te kunnen combineren (kwalitatieve kinderopvang, gezinsvriendelijke vergadercultuur, vakantiedagen in functie van het gezin, telethuiswerken,..)
Minister van Binnenlandse Aangelegenheden en minister van Gelijke Kansen:
- verhogen van de evenredige participatie na de gemeente- en provincieraadsverkiezingen 2006 dmv de invoering van de pariteit op de kieslijsten en het opleggen van het verbod dat de eerste drie kandidaten van hetzelfde geslacht zijn
Minister van Gelijke Kansen:
- wie tijdelijk kiest voor een vlakke loopbaan, bijvoorbeeld door opvoeding kinderen, ondervindt zware moeilijkheden om nadien nog een stijgende loopbaan uit te bouwen. De minister van Gelijke Kansen start een onderzoek om dat specifiek loopbaanprobleem in kaart te brengen en aan te pakken. Het onderzoek zal tegen het einde van 2006 klaar zijn.
Extra aandacht voor emancipatie allochtone vrouwen
De Vlaamse overheid wil zowel de interne als de externe emancipatie van allochtone vrouwen ondersteunen .
De interne emancipatie gaat over de emancipatie als vrouw binnen de eigen etnisch-culturele gemeenschap. De Vlaamse overheid ondersteunt hiervoor bijvoorbeeld het vrouwelijke allochtone middenveld.
Met externe emancipatie wordt de emancipatie als allochtoon in de Vlaamse samenleving bedoeld. Zo zal in het kader van het verkleinen van de loopbaankloof tussen vrouwen en mannen extra aandacht worden geschonken aan de situatie van allochtone vrouwen.
Binnen de interne emancipatiestrijd van allochtone vrouwen vormt seksualiteit een belangrijk strijdpunt. De problematiek rond gedwongen huwelijken en de misbruiken die zich voordoen in het kader van migratiehuwelijken illustreren dit. Seksualiteit is in heel wat culturele gemeenschappen en allochtone gezinnen nog steeds een groot taboe, wat ertoe leidt dat de opvattingen van jongeren nog vaak gebaseerd zijn op traditionele en vrouwonderdrukkende gewoontes. Bovendien toont onderzoek aan dat allochtone jongeren doorgaans een beperkte kennis hebben van anticonceptie en de preventie van aids en andere seksueel overdraagbare ziekten. Ook is het stijgende aantal ongewenste zwangerschappen bij allochtone vrouwen een probleem dat al langer is gekend.
‘Empowerment' van allochtone vrouwen door de minister van Werk, de minister van Inburgering en de minister van Gelijke Kansen:
- Via de cursus maatschappelijke oriëntatie in het inburgeringstraject informatie verstrekken over rechten en plichten en over mogelijke hulpverleningskanalen, onder meer mbt thema's als huwelijk, opvoeding en familiaal geweld
- via gerichte projecten in het inburgeringsbeleid wordt bijgedragen tot de effectieve emancipatie van (allochtone) meisjes en vrouwen in het bijzonder, maar ook van jongens en mannen, met aandacht voor de man/vrouw-verhoudingen
- bevorderen van de emancipatie van allochtone vrouwen via ondersteuning van allochtone vrouwenverenigingen
- vrouwen van vreemde origine met relatieproblemen juridische bijstand verlenen en hulpverleners, advocatien, ambtenaren,…gerichte vorming geven via het pilootproject ‘Contactpunten juridische bijstand voor vrouwen van vreemde origine'
- bevorderen van de participatie van hoger geschoolde allochtone vrouwen als aandachtspunt binnen het impulsbeleid Evenredige Arbeidsdeelname en Diversiteit
3. Verhogen van welzijn van holebi's
Vandaag leeft er een algemeen gevoel dat voor holebi's alles geregeld is,
maar dit is niet zo. Tolerantie is immers niet hetzelfde als aanvaarding
van homo's, lesbiennes en biseksuelen.
- Ongeveer 10% van de directe familieleden is niet op de hoogte van de seksuele
oriëntatie van holebi's.
- 40% van de holebi's rapporteert ooit gediscrimineerd te zijn geweest.
- Meer dan de helft van de scholieren vindt dat er op school niet voldoende
informatie wordt gegeven over holebiseksualiteit.
- Bijna één op twee werkgevers is op de hoogte van de seksuele
oriëntatie van werknemers. Ongeveer 60% daarvan aanvaarden het holebi-zijn
van werknemers. Bij collega's is 60% op de hoogte. Ongeveer drie op vier van
hen aanvaarden het ook.
- Heel wat holebi's vinden dat er bij psychiaters, artsen, psychotherapeuten,
sociale werkers,…te weinig kennis is over holebi-seksualiteit.
De Vlaamse regering zal enerzijds werken aan de verbetering van de weerbaarheid van holebi's . Anderzijds zal ze een maatschappelijk klimaat trachten te creëren waarin holebi's kunnen uitkomen voor hun seksuele oriëntatie.
Minister van Werk, Onderwijs en Vorming:
- objectief informeren over holebiseksualiteit in het basis-, secundair en hoger onderwijs (leerlingen, leerkrachten, directies, CLB's,…) via onder meer de ondersteuning en inzet van een vormingsdienst binnen de Holebifederatie
- met de vormingsdienst van de Holebifederatie worden de mogelijkheden bekeken voor een training voor de diversiteitsconsulenten. Deze training kan een aanleiding vormen tot een verdere structurele samenwerking.
Minister van Sport, Cultuur en Jeugd:
- het oproepen tot een grotere openheid t.a.v. holebi's bij sportclubs en het bevorderen van integratie van holebi's via het opstellen en verspreiden van een algemeen charter
- holebisensitiever maken van het jeugdwerk en van het reguliere verenigingsleven
Minister van Welzijn:
- suïcidepreventie bij holebi's via de subsidiëring van een preventieproject van de Holebifederatie in nauwe samenwerking met het Centrum ter Preventie van Zelfmoord. Dmv de aanmaak van een nieuwe vormingsmodule zal de deskundigheid over holebi's en zelfmoord verhoogd worden bij de info- en hulpdiensten voor holebi's en ook bij eerstelijnswerkers (dokters, Centra voor Algemeen Welzijnswerk).
Minister van Welzijn en minister van Gelijke Kansen:
- onderzoeken hoe holebivriendelijkheid kan geïmplementeerd worden in de residentiële zorg en de thuiszorg
Minister van Inburgering:
- via het inburgeringsbeleid holebivriendelijkheid bevorderen oa door nieuwkomers te informeren over het Belgische personen- en familierecht (oa mbt homohuwelijk)
Minister van Gelijke Kansen:
- informeren van holebi-jongeren over holebiseksualiteit via de brochure ‘meisje/meisje' en ‘jongen/jongen', ism Wel Jong Niet Hetero.
Uit de gezamelijke persmededeling van minister-president Yves Leterme en Minister Kathleen Van Brempt.
