"Ontwerpen voor iedereen" is een zeer brede benadering van het begrip "TOEGANKELIJKHEID". Het vertrekt niet van de bijzondere aanpassingen voor kleine doelgroepen met specifieke noden maar het resultaat dient iedereen die actief aan het maatschappelijk leven deelneemt. Als het vorm geven van buiten- en binnenruimte steeds vanuit deze gedachte zou kunnen vertrekken, vermijden we in de toekomst nog situaties waarin handicaps of beperkingen tot uiting kunnen komen.
De originele Engelstalige toelichting vind je op de site van Center for Universal Design. Ook in Vlaanderen heeft het begrip stilaan ingang gekregen o.a. door Hubert Froyen, Carl Asaert & Marc Dujardin die met het onderwijsproject "Ontwerpen voor iedereen" een mooi uitgegeven boekje verzorgden en te raadplegen via de site van PH Limburg.
Tot slot heeft ook minister Van Brempt heelwat aandacht via de week van Universal Design voor het eerst gelanceerd de eerste week van oktober in 2007 en de DVD met een film rond het thema, speciaal voor architecten en ontwerpers. Meer info vind je op www.gelijkekansen.be/universaldesign.
De film zelf kan je bekijken verder op deze pagina.
Universal Design is ook wel gekend als Design for All, Barrier Free Design of Inclusive Design. Het beklemtoont een inclusieve en integrale benadering bij het ontwerpen van nieuwe ruimten, diensten en producten. Concreet betekent dit dat van bij aanvang van het besluit- en vormingsproces deze vraag voorop moet staan: Hoe kan een product, een grafische boodschap, een gebouw of een publieke ruimte zowel esthetisch als functioneel zijn voor een zo groot mogelijke groep gebruikers? Hiervoor wordt gebruik gemaakt van 7 principes:
Het ontwerp is verkoopbaar aan en bruikbaar voor een verscheidenheid van mensen, elk met eigen beperkingen en mogelijkheden.
Het ontwerp is geschikt voor een grote verscheidenheid van voorkeuren en mogelijkheden.
Het ontwerp moet goed verstaanbaar zijn, onafhankelijk van de ervaring, kennis, taalkennis of mate van concentratie van de gebruiker.
Het ontwerp communiceert de noodzakelijke informatie efficiënt naar de gebruikers, los van omgevingsomstandigheden en los van de zintuiglijke capaciteiten van de gebruikers.
Het ontwerp beperkt gevaren en ongewenste resultaten van verkeerde handelingen of onbewuste acties.
Het ontwerp kan efficiënt en comfortabel gebruikt worden met een minimale inspanning.
Voorzie passende maten en ruimte voor het bereiken, het betreden en/of grijpen voor gebruik en dit onafhankelijk van lichaamslengte, gestalte mobiliteit van de gebruikers.
BELANGRIJK
Deze principes van ‘Universal Design' beklemtonen sterk de functionele bruikbaarheid, maar een goed ontwerp omhelst veel meer. Esthetische, economische, sociale, culturele, ecologische en constructieve aspecten vragen een evenwaardige aandacht. Duurzame en universele elegantie/schoonheid zijn bovendien kwaliteiten die stigma kunnen wegnemen en die discriminatie en onderscheid verminderen.
Het Vlaamse Gelijkekansenbeleid promoot het ontwerpconcept Universal Design.
Universal Design staat voor het gebruiksvriendelijk en toegankelijk ontwerpen van de dagelijkse dingen om ons heen en dit voor een zo groot mogelijke groep van gebruikers. Zo wordt het voor iedereen mogelijk om zich zelfstandig doorheen zijn of haar leefomgeving te bewegen. We denken hierbij niet alleen aan de doelgroep van personen met een handicap, maar evenzeer aan oudere mensen, mensen met een tijdelijke beperking of ouders met een kinderwagen. De realisatie van een integraal toegankelijke leefomgeving is een sleutelelement in een maatschappij die gelijke kansen nastreeft.
Ter ondersteuning werd een kennismakingsfilm ontwikkeld die de kijker laat kennis maken met de basisprincipes van Universal Design. We hopen dat deze film hem of haar kan aanzetten om er ook zelf mee aan de slag te gaan.
Een klik op de foto leid je naar de site van Gelijke Kansen Vlaanderen. Twee dossiers - door ons geadviseerd: het Maria Hendrikapark in Oostende en het ocmw-gebouw in Brugge - zijn als voorbeelden opgenomen in de film.
Bekroond ontwerp "Universal Toilet"
Meer info: www.universal-toilet.com (c) Changduk Kim | Designer
Voorbeeld van een Duitse firma van openbaar sanitair (www.wall.de)
meer in onze nieuwsrubriek
Voorbeeld van een Italiaans ontwerpbureau www.lineaguida.com/mobility
Voorbeeld van een Australische firma van stadsmeubilair Town and Park Furniture:
Voorbeeld van een pepermolen die met één hand te bedienen is: PEPPERBALL (Chef'n)
Voorbeeld van een Finse stadstaxi: www.citycab.stadia.fi
Meer informatie over "ONTWERPEN VOOR IEDEREEN" bij architect Bart Vermandere
