05/12/2005. De Standaard. Invaliden of personen met beperkte mobiliteit worden nog vaak gediscrimineerd wanneer zij het vliegtuig willen nemen. Zij kunnen dikwijls helemaal geen vliegreis boeken, worden de toegang tot het toestel ontzegd of moeten een hoge toeslag betalen.
STEEDS meer mensen met een handicap of beperkte mobiliteit gaan met het vliegtuig
op reis. Met de vergrijzing neemt die groep alleen toe. De tijd dat luchtvaartmaatschappijen
hun kop in het zand staken voor deze groep van potentiële klanten is
voorbij. De jongste tien jaar is de begeleiding van invaliden op de luchthaven
van Zaventem en regionale vliegvelden er sterk op vooruitgegaan. Toch zijn
invaliden nog altijd frequent het slachtoffer van discriminatie op het tarmac.
De lijst van voorbeelden is lang.
In oktober keerden zes multiple sclerose patiënten en rolstoelgebruikers
met een nachtelijke vlucht uit Malta terug naar Zaventem. Door de dichte mist
werden ze omgeleid naar de luchthaven van Oostende, waar de passagiers om
onduidelijke redenen vier uur lang op het vliegtuig moesten blijven zitten.
Voor de MS-patiënten was het de hel. Pas om 9 uur in de ochtend haalde
een bus alle passagiers op, behalve de zes rolstoelgebruikers. Zij werden
,,onteerd" op de stoep achtergelaten omdat de bus niet op hen voorzien
was.
Volgens Yves Verschaeren van de Vlaamse Federatie voor Gehandicapten (VFG)
zijn zulke verhalen dagelijkse kost. ,,Meestal gaat het om onhandigheden,
een gebrek aan organisatie en klantonvriendelijkheid bij de reisorganisatoren
en luchtvaartmaatschappijen. Invalide passagiers beschouwen dat snel als een
gebrek aan respect en discriminatie. Terecht."
Het kan echter nog erger. ,,Veel invaliden of personen met verminderde mobiliteit
kunnen gewoonweg geen vliegreis boeken, worden de toegang tot het vliegtuig
geweigerd of moeten een hoge toeslag betalen", zegt Maria Nyman van het
European Disability Forum (EDF), de Europese drukkingsgroep voor
mensen met een handicap. ,,In de 21ste eeuw zijn dergelijke discriminerende
praktijken onaanvaardbaar."
Vooral de eigengereidheid van de piloten speelt veel invalide passagiers parten.
Zo mocht een doof paar onlangs in Zaventem het vliegtuig niet nemen omdat
de piloot beweerde niet voor hun veiligheid te kunnen instaan indien hij een
noodbericht zou moeten omroepen. ,,Dat is absurd", zegt Verschaeren.
,,Anderstaligen begrijpen die instructies ook niet."
,,Alles heeft te maken met een gebrek aan kennis", zegt Maria Nyman.
,,Veel piloten denken nog altijd dat invaliden een bedreiging vormen voor
de veiligheid. Of ze begrijpen hun noden niet. Zo worden blinden op de luchthaven
vaak in een rolstoel geduwd, terwijl zij dat helemaal niet nodig hebben of
worden MS-patiënten aan boord van het vliegtuig geweigerd omdat de piloot
denkt dat zij dronken zijn. Dat is beledigend."
Het EDF en de Vlaamse Federatie voor Gehandicapten ijveren er daarom voor
dat alle luchthavenpersoneel een serviceopleiding krijgt waarin ze leren hoe
ze met invalide reizigers moeten omgaan. ,,Het gaat vaak om kleine dingen,
zoals hoe een rolstoelgebruiker optillen, hoe ermee naar het toilet gaan.
Maar die kleine dingen bepalen wel of de invalide reiziger zich op de luchthaven
welkom voelt of niet", zegt Swa Luyts, ervaren reisbegeleider voor de
VFG.
Zelf vindt hij de begeleiding van invalide reizigers in Zaventem ,,één
van de slechtste in Europa". ,,Het luchthavenpersoneel biedt over het
algemeen weinig hulp", zegt hij. ,,Het sterkste dat ik ooit heb meegemaakt,
was bij onze terugkeer uit Almeria, toen alle mensen met een lichte handicap
uit het vliegtuig werden begeleid voor een promotiefilmpje. Nadat de beelden
geschoten waren, werden de mensen zonder hulp achtergelaten op het tarmac."
Nochtans verleent de gespecialiseerde dienst IHD of International Help
for the Disabled in Zaventem assistentie aan passagiers met beperkte
mobiliteit. Swa Luyts weigert echter op hen een beroep te doen. ,,Als je hun
assistentie nodig hebt, moet je dat maanden van tevoren aanvragen, en zeker
buiten het hoogseizoen is de dienst onderbemand", zegt hij. ,,Hun begeleiders
brengen de invalide reizigers bovendien zo snel mogelijk naar de gate, waar
zij soms twee uren moeten wachten voor ze aan boord mogen. Die mensen krijgen
de mogelijkheid niet om in de hal van de luchthaven langs de winkeltjes te
kuieren. Dat doet de invalide persoon onrecht aan en het is klantonvriendelijk",
zegt Luyts.
Pieter Ghijsels van Infopunt Toerisme Vlaanderen en zelf rolstoelgebruiker
relativeert het ongenoegen. ,,IHD werkt wel goed. Elke passagier die assistentie
nodig heeft, kan dat aanvragen wanneer hij zijn reis boekt. De dienst is gratis.
De luchthaven van Zaventem hanteert bovendien een aantal vuistregels voor
mensen met verminderde mobiliteit, die op de website zijn te raadplegen",
zegt hij. ,,Wel is het zo dat het interne beleid per luchtvaartmaatschappij
sterk kan verschillen. Als invalide reiziger moet je verschillende schakels
passeren, en daar loopt het vaak fout."
Net dat gebrek aan regulering werkt discriminerende praktijken in de hand,
zegt Maria Nyman van het EDF. ,,Neem nu het tariefsysteem. Vooral de kleinere
luchtvaartmaatschappijen vragen invalide passagiers een extra vergoeding om
hen te begeleiden. Dat loopt vaak op tot dertig euro. Zo maakte Ryanair dit
jaar reclame met vliegtickets voor slechts één euro, maar vroeg
aan de invalide passagiers wel een toeslag van tien euro."
Na veel druk van het EDF is Ryanair van het systeem afgestapt. ,,Maar nu discrimineert
de maatschappij op een subtielere manier", zegt Nyman. ,,Invalide reizigers
die begeleiding nodig hebben, moeten eerst een nummer bellen dat hen een euro
per minuut kost."
Lowbudgetmaatschappijen zijn echter zeker niet de enige die zulke praktijken
toepassen, aldus het EDF. Daarom is volgens de organisatie een uniforme regulering
op Europees niveau een dringende noodzaak. ,,Een Europese antidiscriminatiewet
moet alle invalide reizigers in de luchtvaartsector het recht geven op een
gelijkwaardige behandeling."
uit De Standaard van 5 dec 2005 (Yves Delepeleire)
Interessante links:
www.brusselsairport.be/mobility
www.flying-with-disability.org
www.edf-feph.org
